“ละลายเพื่อจดจำ เลือนหายเพื่อคงอยู่” เมื่อกาลเวลาและความร้อนกัดกร่อนฟิล์มเนกาทีฟกว่า 22,680 ภาพ ทำให้ภาพบันทึกประวัติศาสตร์สำคัญ ตั้งแต่กราวด์ซีโร่ นิวยอร์ก, อนุสาวรีย์ประชาธิปไตย จนถึงพิพิธภัณฑ์ช่องเขาขาด ค่อย ๆ พร่าเลือนแลแตกสลายไปตามกาลเวลา

ภาพทุกภาพเป็นแรงบันดาลใจให้ ศาสตราจารย์ สุธี คุณาวิชยานนท์ ศิลปินร่วมสมัย-นักวิจัยดีเด่น ภาควิชาทฤษฎีศิลป์ มหาวิทยาลัยศิลปากร ผู้มีชื่อเสียงในการสร้างสรรค์ศิลปะเชิงมีส่วนร่วมและตั้งคำถามต่อประวัติศาสตร์ ร่วมกับ 11 ศิลปินรับเชิญหลากหลายสาขา ถ่ายทอดเรื่องราวจากม้วนฟิล์มใน “ละ-ลาย: ประวัติศาสตร์ ความทรงจำ และเรื่องเล่า” เชื้อเชิญให้ตั้งคำถามถึงความเปราะบางของความทรงจำผ่านนิยาม “สิ่งใดที่เราเลือกจะจำ และสิ่งใดที่ปล่อยให้เลือนหาย” ณ อาคารคุณากิจเทรดดิ้ง ย่านเยาวราช กรุงเทพฯ

โครงการนี้เกิดจากความร่วมมือครั้งสำคัญของ “ภาคีเครือข่าย” ด้านศิลปะและภาพถ่ายชั้นนำของไทย ได้แก่ สมาคมถ่ายภาพแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์, ภาควิชาทฤษฎีศิลป์ คณะจิตรกรรม ประติมากรรมและภาพพิมพ์ มหาวิทยาลัยศิลปากร และสมาคมนักศึกษาเก่าคณะจิตรกรรม ประติมากรรมและภาพพิมพ์ มหาวิทยาลัยศิลปากร พร้อมด้วยพันธมิตรสื่อ (Media Partners) ร่วมขับเคลื่อนพลังการสื่อสาร ได้แก่ Arts Work, The VISLIT และ Happening BKK ภายใต้การสนับสนุนจากสำนักงานศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัย กระทรวงวัฒนธรรม

ม้วนฟิล์มละลาย: เมื่อวัตถุกลายเป็นอุปมาอุปไมย

ภายใต้แนวคิดที่ว่า ฟิล์มบางม้วนเคยเป็นดั่งพยานในสถานที่และเหตุการณ์ที่มีความหมายร่วมของสังคม การละลายของภาพเหล่านี้จึงไม่ใช่เพียงการเสื่อมสภาพของวัสดุ หากสะท้อนการพร่าเลือนของความทรงจำส่วนตัวและความทรงจำสาธารณะ ที่ไม่อาจยึดตรึงไว้ได้ตลอดไป สุธีได้เปิดคลังฟิล์มเนกาทีฟ (ส่วนตัว) 35 มม. จำนวน 630 ม้วน รวมกว่า 22,680 ภาพ บันทึกทั้งเส้นทางชีวิต การทำงานศิลปะ และเหตุการณ์สำคัญทางสังคมในช่วงทศวรรษ 2520–2540

เมื่อฟิล์มเสื่อมสภาพจากความร้อนและกาลเวลา ภาพที่เคยเป็นพยานแห่งยุคสมัยค่อย ๆ แตกสลายเหลือเพียงร่องรอยของสีและสารเคมี “ละ-ลาย เป็นทั้งนิทรรศการศิลปะและการ (พยายาม) รักษา เป็นการใคร่ครวญถึงความเปราะบางของความทรงจำกับการเลือนหาย ในยุคที่ภาพต่างๆ มีมากมายท่วมท้น แต่ประวัติศาสตร์กลับค่อยๆ เลือนราง” สุธี คุณาวิชยานนท์

11 ศิลปิน 11 มุมมองที่มีต่อความทรงจำ

เพื่อเปิดพื้นที่สร้างสรรค์สู่การตีความที่หลากหลาย สุธีจึงเชื้อเชิญ 11 ศิลปินที่มีชื่อเสียงจากหลากหลายสาขา อาทิ ศิลปะจัดวาง ภาพถ่าย ภาพยนตร์ วรรณกรรม และการออกแบบ มาร่วมสร้างผลงานใหม่ภายใต้กรอบแนวคิดเดียวกัน ศิลปินแต่ละคนจะนําประสบการณ์ ความทรงจํา และมุมมองต่อประวัติศาสตร์ของตนเองมาสนทนากับแนวคิดหลักของโครงการ ประกอบด้วย

• ชลิต นาคพะวัน ศิลปินและผู้เชี่ยวชาญการสอนศิลปะเด็ก
• ตุลย์ หิรัญญลาวัลย์ นายกสมาคมถ่ายภาพแห่งประเทศไทยฯ และ Leica Thailand Ambassador
• ทิววัฒน์ ภัทรกุลวณิชย์ ศิลปินสีน้ำ วาดเส้น และนักเขียนการ์ตูน
• น้ำฝน ไล่สัตรูไกล ศิลปินด้านศิลปะสิ่งทอและมรดกทางศิลปวัฒนธรรม
• นีโน่ สาระบุตร ศิลปินเซรามิกและศิลปะจัดวาง ผู้เคยร่วม Bangkok Art Biennale
• ไพโรจน์ ธีระประภา ศิลปาธรสาขาเรขศิลป์ และนักออกแบบฟอนต์ไทย
• มานิต ศรีวานิชภูมิ ศิลปินภาพถ่ายเจ้าของผลงานชุด “Pink Man” ระดับเวนิส เบียนนาเล่
• วิภาวี คุณาวิชยานนท์ ศิลปินและนักออกแบบเพื่อสังคม
• สุพิชา สอนดำริห์ นักเขียนและบรรณาธิการอาวุโส
• อำมฤทธิ์ ชูสุวรรณ ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ พ.ศ. 2563
• อิ๋ง กาญจนะวณิชย์ จิตรกรและผู้กำกับภาพยนตร์ เจ้าของผลงาน “Shakespeare Must Die”

8 กิจกรรมไฮไลต์ ที่ไม่ควรพลาดตลอด 1 เดือนเต็ม!

นอกจากศิลปินทั้งหมดจะมาร่วมสร้างสรรค์ผลงาน นิทรรศการในครั้งนี้ยังจัดให้มี 8 กิจกรรมพิเศษที่ออกแบบมาสำหรับผู้ชมทุกกลุ่ม ได้แก่

1. กิจกรรมวันเปิดนิทรรศการ (เสาร์ที่ 13 มิถุนายน 2569 | เวลา 16.00 – 19.00 น.) ดื่มด่ำเสียงดนตรีสดสุดพิเศษโดย Boon Boon และ Mono ล้อมวงฟัง 12 ศิลปินร่วมเสวนาในหัวข้อ “อะไรละ-ลาย?” และ Artist Walk-through ศิลปินร่วมนำชมและเล่าเรื่องราวเบื้องหลังนิทรรศการด้วยตนเอง

• Rubbing Print for Fun: ศิลปะเด็กอายุ 8 ปีขึ้นไป ร่วมขีดเขียนและทำภาพพิมพ์ด้วยเทคนิคการถู (Rubbing) เรียนรู้ศิลปะแบบสนุกสนาน วันที่14, 20, 21, 27, 28 มิถุนายน และ 4, 5, 11, 12 กรกฎาคม 2569 เวลา 13.30 – 17.30 น.

• ทัศนศึกษาเรียนรู้ชุมชน (เยาวราช–ไชน่าทาวน์) 1: “ยลศิลป์ถิ่นเยาวราช” นำโดย ศ.ปิยะแสง จันทรวงศ์ไพศาล

เดินเท้าสัมผัสเสน่ห์วิถีชีวิตไทย-จีน เช่น ศาลเจ้าแม่กวนอิม มูลนิธิเทียนฟ้า, ซุ้มประตูเฉลิมพระเกียรติฯ ร.9, ศูนย์ประวัติศาสตร์เยาวราช วัดไตรมิตรฯ, ศาลเจ้าไต้เสี่ยฮุกโจ้ว และซุ้มประตูวชิรธำรง ร.10 ในวันที่ 20 และ 28 มิถุนายน 2569 | เวลา 13.30 – 17.30 น.

• ทัศนศึกษาเรียนรู้ชุมชน (เยาวราช–ไชน่าทาวน์) 2: “เดินชมศิลปกรรมวัดไทยในไชน่าทาวน์” นำโดย อ.ดร.ปติสร เพ็ญสุต ชมจิตรกรรมช่างฝีมือปลาย ร.4 ที่วัดกันมาตุยาราม, ฟังเรื่องราวผู้หญิงสร้างวัดที่วัดคณิกาผล (วัดใหม่ยายแฟง) และจิตรกรรมช่างหลวงยุคต้นกรุงฯ พร้อมจระเข้ในตำนานที่วัดจักรวรรดิราชาวาส ในวันที่ 27 มิถุนายน 2569 | เวลา 13.30 – 17.30 น.

• Art Day: Life Is Sooo Fun, When Am NooONE: เวิร์กชอปศิลปะบำบัดโดย สุพิชา สอนดำริห์ ล้อมวงเดินรอบโต๊ะและวาดภาพตามสัญญาณเสียง ปล่อยใจให้สนุก ละลายตัวตนและความคาดหวังลงบนผืนกระดาษ ไม่จำเป็นต้องมีพื้นฐานการวาดรูป วันที่ 4 กรกฎาคม 2569 | เวลา 10.30 – 12.00 น.

• วาด เดิน ชิม ลิ้มรส แกงกะหรี่จีน: เวิร์กชอปสเก็ตช์ภาพชุมชนโดย ทิววัฒน์ ภัทรกุลวณิชย์ จาก Bangkok Sketchers สำหรับผู้มีอายุ 12 ปีขึ้นไป ชม Skyline เยาวราชบนดาดฟ้าที่จอดรถวัดชัยภูมิ, สำรวจตู้กับข้าวชาวจีนที่ศาลเจ้าเล่งบ๋วยเอี๊ย, ชมภาพจิตรกรรมฝาผนังวัดกันมาตุยาราม, เยือนร้านร้อยปีเอี๊ยะเซ้ง กงษี และปิดท้ายด้วยการชิมและวาดรูปที่ร้านข้าวแกงกะหรี่เจ๊กปุ้ย วันที่ 4 กรกฎาคม 2569 | เวลา 13.30 – 17.30 น.

• ชุมชนบันทึก (ภาพ): เวิร์กชอปถ่ายภาพชุมชนโดย ตุลย์ หิรัญญลาวัลย์ (สมาคมถ่ายภาพแห่งประเทศไทยฯ) สำหรับผู้มีอายุ 12 ปีขึ้นไป เรียนรู้กลยุทธ์การมองมุมกล้องและการเล่าเรื่องจากช่างภาพมืออาชีพผ่านกล้องโทรศัพท์มือถือคู่ใจ ลงพื้นที่บันทึกวิถีชีวิตและสถาปัตยกรรมเยาวราช วันที่ 5 กรกฎาคม 2569 | เวลา 13.30 – 17.30 น.

• มันดาลา: ศิลปะแห่งการบำบัด: เวิร์กชอปมันดาลาบำบัดโดย ณัฏฐ์ชิชา ผ่องสุวรรณา กิจกรรมศิลปะเชิงกระบวนการ (Process-Based Art) ที่ใช้พื้นที่วงกลมของมันดาลาสำรวจอารมณ์และสภาวะภายใน เหมาะสำหรับวัยทำงานหรือผู้ที่ต้องการพักใจ เรียนรู้ที่จะโอบรับ “ความไม่สมบูรณ์แบบ” ของชีวิต วันที่ 11 กรกฎาคม 2569 | เวลา 13.30 – 17.00 น.

อาคารเก่าย่านเยาวราช ในฐานะ “ความทรงจำที่ยังมีชีวิต”

นิทรรศการในครั้งนี้จัดขึ้น ณ อาคารคุณากิจเทรดดิ้ง เลขที่ 131 ถนนเยาวราช ซอย 2 แขวงสัมพันธวงศ์ กรุงเทพมหานคร อาคารเก่าแก่ในย่านเยาวราช ตัวอาคารเปรียบเสมือน “พยาน” ของกาลเวลา ผู้ชมจะได้พบกับผลงานศิลปินทั้ง 12 คนที่จัดแสดง กระจายอยู่ทั้ง 5 ชั้นของตัวอาคาร

ผู้สนใจสามารถเข้าร่วมเป็นส่วนหนึ่งของงาน “ละ-ลาย: ประวัติศาสตร์ ความทรงจำ และเรื่องเล่า” ที่เปิดพื้นที่ให้ผู้ชมได้แลกเปลี่ยนมุมมองต่อประวัติศาสตร์ ความทรงจำ และเรื่องเล่าในหลากหลายมิติ กิจกรรมทั้งหมดไม่มีค่าใช้จ่าย พร้อมเปิดรับสมัครบุคคลทั่วไปโดยไม่จำเป็นต้องมีพื้นฐานด้านศิลปะ ได้ตามรายละเอียดนี้

รายละเอียดนิทรรศการ

• ระยะเวลาจัดแสดง: 13 มิถุนายน – 12 กรกฎาคม 2569
• พิธีเปิด: วันเสาร์ที่ 13 มิถุนายน 2569 เวลา 16.00 – 19.00 น.
• สถานที่: อาคารคุณากิจเทรดดิ้ง 131 ถนนเยาวราช ซอย 2 แขวงสัมพันธวงศ์ กรุงเทพฯ 10100
• พิกัด: https://maps.app.goo.gl/6bRmzVuUebSWsf3f8
• ค่าเข้าชม: ไม่มีค่าใช้จ่าย
• เว็บไซต์: www.suteekunavichayanont.com
• Instagram: @sutee_kuna
• YouTube: @popsutee

admin